AdeGate

Just-In-Time (JIT) erişim: yetki ihtiyaç anında, süreli ve onaylı

Just-in-time (JIT) erişim, bir kullanıcıya ayrıcalıklı erişimin kalıcı olarak değil, yalnızca ihtiyaç duyduğu anda, sınırlı bir süre için ve genellikle bir yöneticinin onayıyla verilmesidir.

Bir kişinin kritik bir sunucuya her zaman erişebilmesi, o hesabın ele geçirilmesi durumunda saldırganın da her zaman erişebilmesi demektir. Just-In-Time erişim bu kalıcı yetkiyi ortadan kaldırır.

Son güncelleme 20.11.2026. Yazan , ADEA Sistem.

Kısaca
  • Just-In-Time (JIT) erişim, ayrıcalıklı erişimin kalıcı olarak değil, ihtiyaç anında, sınırlı bir süre için ve genellikle bir yöneticinin onayıyla verilmesidir.
  • Kalıcı yetki, ele geçirilen bir hesabın saldırgana her an erişim vermesi demek. Görev değişikliklerinden sonra biriken yetkiler denetimi de zorlaştırır.
  • Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının 37. maddesi ayrıcalıklı hesaplara kalıcı yetki tanımlanmasını yasaklıyor ve yetkinin işin süresiyle sınırlı ve onaya bağlı olmasını istiyor.
  • AdeGate mevcut hesapları değiştirmeden RDP, SSH ve FortiGate VPN girişlerini süreli yönetici onayına bağlar ve her talebi kaydeder.

Just-In-Time erişim nedir?

Just-In-Time (JIT) erişim, yetkinin kalıcı olarak tanımlanmak yerine yalnızca ihtiyaç anında, belirli bir süre için ve bir onayla verilmesidir. Süre dolduğunda yetki kendiliğinden sona erer. Böylece "her an kullanılabilir" ayrıcalıklı hesap sayısı en aza iner.

Kalıcı yetkinin riskleri

  • Ele geçirilen bir hesap, saldırgana gece yarısı da hafta sonu da erişim sağlar.
  • Görev değişikliklerinden sonra yetkiler çoğu zaman geri alınmaz ve birikir.
  • Kimin neye neden erişebildiğini açıklamak denetimde zorlaşır.

AdeGate ile JIT modeli

AdeGate, JIT erişimin en önemli parçası olan onay ve süre adımını mevcut altyapınıza ekler:

  • Windows sunuculara RDP ve Linux sunuculara SSH girişi, yöneticinin onayıyla açılır.
  • FortiGate VPN girişlerinde, iki adımlı doğrulamadan sonra ayrıca yönetici onayı istenir.
  • Onay belirli bir süre geçerlidir; süre bitince erişim yeniden onaya düşer.
  • Her istek, onay ve red; kim tarafından ve ne zaman verildiğiyle kaydedilir.
AdeGate kullanıcı hesaplarını veya parolaları sizin yerinize oluşturmaz; mevcut hesaplarınızın kullanımını onaya ve süreye bağlar. Bu yüzden kurulumu hızlıdır ve altyapınızı değiştirmez.

Kimler için uygun?

Kritik sunucularına erişimi daraltmak isteyen, ama tam bir ayrıcalıklı erişim yönetimi (PAM) platformunun maliyetine ve kurulum yüküne girmek istemeyen BT ekipleri için.

Siber Dayanıklılık Yönetmeliği JIT erişimi yükümlülük haline getiriyor

Siber Güvenlik Başkanlığının 18 Kasım 2026'da görüşe açtığı Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağı, JIT erişimi iyi bir uygulama olmaktan çıkarıp bir yükümlülüğe dönüştürüyor. Taslağın "Yetki ve rol yönetimi" başlıklı 37. maddesinin altıncı fıkrasına göre ayrıcalıklı yetkiye sahip hesaplara kalıcı veya sürekli yetki tanımlanmıyor. Yetkilendirme sadece ilgili işin gerektirdiği süreyle sınırlı ve hiyerarşik onay mekanizmalarına bağlı olarak yapılıyor. Ayrıcalıklı hesaplarla günlük işlem yapılmıyor ve bu hesapların kullanımında MFA zorunlu.

Aynı madde başka kurallar da koyuyor.

  • Her kullanıcıya kendisiyle ilişkilendirilebilecek eşsiz bir kullanıcı adı tanımlanıyor, ortak veya paylaşımlı hesap kullanımı sınırlandırılıyor. Üretici tarafından atanmış varsayılan hesaplar kapatılıyor, zorunlu kullanımlarda hesabın zimmetlendiği kişi kayda alınıyor.
  • Yetkiler en az yetki ilkesine göre veriliyor ve en az yılda bir kez gözden geçiriliyor. Kullanılmayan yetkiler iptal ediliyor.
  • Görev yeri değişen veya ayrılan personelin erişimi derhal iptal ediliyor ve bu işlemin logu tutuluyor.
  • Üçüncü taraf tedarikçiler ve dış kaynak personeli de aynı kurallara tabi.
  • Bireysel istisnalar onaylı ve süreli tutuluyor.

Bu yükümlülükler kurumsal SOME kurmakla yükümlü kuruluşlar ve bütün kamu kurumları için yönetmeliğin yayımından altı ay sonra yürürlüğe giriyor. Kritik altyapılar için 55. madde daha ileri gidiyor ve merkezi bir ayrıcalıklı hesap yönetim sistemi ile oturumların ekran kaydını istiyor. AdeGate bu oturum kaydını yapmıyor, farkları PAM alternatifi sayfasında anlattık. Yetkilerin periyodik gözden geçirilmesi için erişim gözden geçirme, dış destek firmaları için tedarikçi erişim yönetimi, yönetmeliğin geneli için Siber Dayanıklılık Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.

Bu bölüm taslak metne dayanır. Kesin metin yayımlandığında madde numaraları değişebilir.

Sık sorulanlar

JIT erişim için ayrı bir sunucu gerekir mi?

AdeGate'in kendisi için Ubuntu 24.04 çalışan bir sunucu veya sanal makine yeterlidir. Korunan sunuculara yalnızca küçük bir bileşen kurulur.

Onay süresi ne kadar olabilir?

Onay süresini siz belirlersiniz; kısa bir bakım penceresinden daha uzun sürelere kadar esnek seçenekler vardır.

Acil durumda kimse onay veremezse?

Her sunucu için birden fazla onaylayıcı tanımlamanızı öneririz. Lisans sınırı aşıldığında ise girişler engellenmez, kayıt moduna geçer.

Siber Dayanıklılık Yönetmeliği kalıcı admin yetkisini yasaklıyor mu?

Taslağın 37. maddesine göre ayrıcalıklı hesaplara kalıcı veya sürekli yetki tanımlanmıyor. Yetki işin süresiyle sınırlı ve onaya bağlı veriliyor. Bu kural SOME kurmakla yükümlü kuruluşlar ve kamu kurumları için geçerli.

Ortak admin hesabı kullanmak yasak mı?

Taslak her kullanıcıya eşsiz bir kullanıcı adı tanımlanmasını ve ortak veya paylaşımlı hesap kullanımının sınırlandırılmasını istiyor. Varsayılan hesapların zorunlu kullanımında hesabın zimmetlendiği kişi kayda alınmalı.

Ücretsiz deneyin

Ücretsiz plan süresizdir ve 2 sunucuyu korur. Kurulum tek komutla, kendi sunucunuzda yapılır.