FortiGate yapılandırma yedeği: otomatik yedekleme, saklama ve geri dönüş testi
Bir FortiGate arızalandığında, yanlış bir değişiklik ağı durdurduğunda veya cihaz değiştirildiğinde ilk sorulan soru aynıdır. Son çalışan yapılandırma nerede? Bu sayfada FortiGate yedeğinin nasıl alınacağını, güvenli şekilde nerede saklanacağını, geri dönüşün nasıl test edileceğini ve Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının yedekleme için ne istediğini anlattık.
Son güncelleme 20.11.2026. Yazan Oktay Alver, ADEA Sistem.
- Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının 41. maddesi, ağ ve güvenlik cihazlarının yapılandırma dosyalarının da bir yedekleme matrisine göre ayrı ortamlarda yedeklenmesini istiyor.
- Yedekten geri dönüş SOME yükümlüleri için yılda en az bir kez, kritik altyapılarda yüksek riskli sistemler için altı ayda bir test edilmeli.
- FortiGate yedek dosyası parola özetleri ve VPN anahtarları içerir. Bu yüzden yedeğin kendisi de asıl cihaz kadar korunmalı.
- Şifreli alanlar her dışa aktarmada değiştiği için iki FortiGate yedeğini düz metin olarak karşılaştırmak yanıltıcı sonuç verir.
- AdeGate, FortiGate yapılandırmasını zamanlanmış olarak yedekler, SFTP veya e-posta ile ayrı bir ortama gönderir ve iki yedek arasındaki gerçek farkı gösterir.
Yönetmelik yedekleme için ne istiyor?
Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının 41. maddesi, kurumsal SOME kurmakla yükümlü kuruluşlar için yedeklemeyi ayrıntılı olarak düzenliyor.
- Yedekleme sıklığı, yöntemi, saklama süresi ve kaynak ortamı içeren kurumsal bir yedekleme matrisi oluşturuluyor.
- Kritik verilerle birlikte sistem, ağ ve güvenlik yapılandırma dosyaları, kaynak kodlar ve sistem imajları da yedekleniyor.
- Yedekler asıl sistemlerden fiziksel veya mantıksal olarak ayrılmış ortamlarda tutuluyor.
- Yedeklerin bulunduğu ortamda asıl sistemle eşdeğer güvenlik önlemleri uygulanıyor ve yedekler yetkisiz erişim, değiştirme ve silmeye karşı teknik olarak korunuyor.
- Yedeklerin bütünlüğü ve geri dönüş kabiliyeti yılda en az bir kez test ediliyor, doğrulanıyor ve raporlanıyor.
Kritik altyapıya sahip kuruluşlar için madde 51 daha ileri gidiyor. Yedeklerin ana ağdan tamamen izole ve donanımsal olarak değiştirilemez şekilde saklanmasını, yüksek riskli sistemlerde geri dönüş testinin en az altı ayda bir yapılmasını istiyor. Ayrıca yapılandırma değişikliklerinin kaydını tutan değişim yönetimi maddesi de yedeklemeyle doğrudan bağlantılı. Bunu FortiGate değişiklik takibi sayfasında ele aldık. Yönetmeliğin geneli için Siber Dayanıklılık Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.
FortiGate yedeği neden ayrıca önemli?
Sunucu ve veritabanı yedekleri çoğu kurumda düzenli alınır. Firewall yapılandırması ise genellikle unutulur, çünkü cihaz yıllarca sorunsuz çalışır. Oysa bir FortiGate'in yapılandırması yüzlerce kuralı, VPN tanımını, adres nesnesini, sertifikayı ve yönlendirmeyi içerir. Cihaz arızalandığında veya bir RMA sonrası yeni cihaz geldiğinde bunları elle yeniden kurmak günler sürebilir ve hata yapmamak neredeyse imkânsızdır.
Yedeğin ikinci kullanım alanı hatalı değişikliklerdir. Gece yapılan bir değişiklik sabah ağı durdurduğunda, bir önceki çalışan yapılandırmaya dönebilmek kesintiyi dakikalara indirir. Bunun için tek bir yedek yetmez. Değişikliklerden önceki hali gösteren bir yedek geçmişi gerekir.
FortiGate'te yedek nasıl alınır?
Elle yedek almanın en kolay yolu yönetim arayüzüdür. Sağ üstteki yönetici menüsünden Configuration ve ardından Backup seçilir, yapılandırma bilgisayara indirilir. Burada yedeği bir parola ile şifreleme seçeneği de bulunur ve kullanılması önerilir.
Komut satırından ise yapılandırma doğrudan bir TFTP veya FTP sunucusuna gönderilebilir.
Elle yedek, değişiklik öncesi anlık bir güvence olarak işe yarar. Ama düzenli ve denetlenebilir bir yedekleme için yeterli değildir, çünkü alınıp alınmadığı kişiye bağlıdır. FortiManager kullanan kurumlarda cihaz yapılandırmalarının revizyon geçmişi orada tutulabilir. FortiManager yoksa zamanlanmış ve otomatik bir yönteme ihtiyaç vardır.
Yedek dosyasını güvenli saklamak
FortiGate yedek dosyası masum bir metin dosyası değildir. İçinde yönetici parola özetleri, VPN ön paylaşımlı anahtarları, sertifika özel anahtarları ve bazı servislerin kimlik bilgileri şifreli olarak bulunur. Yedek dosyasını ele geçiren biri ağın haritasını ve kimlik bilgilerinin şifreli hallerini bir arada elde eder.
- Yedekleri paylaşımlı klasörlerde veya kişisel bilgisayarlarda bırakmayın.
- Yedekleri firewall'ın kendisinden ayrı bir ortamda, erişimi sınırlı bir sunucuda tutun.
- Yedeklere kimin eriştiğini kayıt altına alın ve silinmeye karşı koruyun.
- Saklama süresini matrise yazın ve süresi dolan yedekleri güvenli şekilde silin.
Yedekleme matrisi örneği
Taslak yönetmelik bir yedekleme matrisi istiyor. Matris, her sistem için ne yedeklendiğini, ne sıklıkla, hangi yöntemle, nerede ve ne kadar süre saklandığını gösteren tablodur. Firewall için örnek bir satır şöyle olabilir.
- Sistem. Merkez ofis FortiGate HA kümesi.
- Yedeklenen. Tam yapılandırma dosyası.
- Sıklık. Her gün ve her yapılandırma değişikliğinden sonra.
- Yöntem. Otomatik, API üzerinden. Dosya bütünlüğü için özet değeri kaydediliyor.
- Konum. Firewall'dan ayrı yedekleme sunucusu ve ikinci bir SFTP hedefi.
- Saklama süresi. En az bir yıl. Denetim dönemini kapsayacak şekilde.
- Geri dönüş testi. Yılda bir, test ortamında. Sonuç raporlanıyor.
- Sorumlu. Ağ ve güvenlik ekibi.
Yedekten geri dönüş testi nasıl yapılır?
Hiç denenmemiş bir yedek, var olduğu varsayılan bir yedektir. Geri dönüş testinin amacı, gerçek bir arızada yedeğin işe yarayacağını önceden göstermektir. Canlı cihazı riske atmadan yapmanın yolu bir test ortamıdır.
- Canlı cihazla aynı model veya bir FortiGate-VM, mümkünse aynı FortiOS sürümüyle hazırlanır.
- Son yedek bu cihaza yüklenir ve cihazın açılıp açılmadığı kontrol edilir.
- Kural sayısı, VPN tanımları ve arayüz ayarları canlı cihazla karşılaştırılır.
- Geri dönüşün ne kadar sürdüğü not edilir. Bu süre iş sürekliliği planındaki kurtarma süresi hedefiyle karşılaştırılır.
- Test tarihi, kullanılan yedek, sonuç ve tespit edilen sorunlar bir rapora yazılır. Denetimde istenecek kanıt bu rapordur.
İki yedek arasındaki farkı görmek
Bir arızadan sonra sorulan ikinci soru, son yedekten bu yana neyin değiştiğidir. İki FortiGate yedeğini düz bir metin karşılaştırma aracıyla açtığınızda yüzlerce fark görürsünüz, ama bunların çoğu gerçek bir değişiklik değildir. FortiOS parola ve anahtar gibi şifreli alanları her dışa aktarmada farklı bir tuzla yeniden şifreler. Dosyanın tamamının özet değeri de bu yüzden her yedekte değişir. Gerçek kural değişikliklerini bulmak için bu gürültünün ayıklanması gerekir.
AdeGate ile FortiGate yedekleme
AdeGate, FortiGate yapılandırmasını API üzerinden alır ve yedeklemeyi kişiye bağlı olmaktan çıkarır.
- Zamanlanmış yedek. Yapılandırma belirlenen aralıklarla otomatik olarak yedeklenir. Değişiklik öncesi için elle tetiklenebilir.
- Ayrı ortama gönderim. Yedekler AdeGate sunucusunda saklanır, istenirse SFTP sunucusuna veya e-posta ile ayrıca gönderilir.
- Yedek geçmişi. Her yedek tarih ve özet değeriyle saklanır. Hangi tarihte hangi yapılandırmanın geçerli olduğu görülebilir.
- Gürültüsüz karşılaştırma. İki yedek arasındaki fark, şifreli alanlar ve uzun sertifika blokları ayıklanarak gösterilir. Gerçek kural ve ayar değişiklikleri öne çıkar.
- Değişiklik kaydıyla birlikte. Yedekler arasındaki farkı kimin yaptığı, FortiGate'in olay kayıtlarından alınan gerçek zamanlı değişiklik kayıtlarıyla eşleştirilebilir.
AdeGate kurumun kendi sunucusunda çalıştığı için yedekler ve yapılandırma bilgisi dışarı çıkmaz. Genel veri yedeklemesi ve ISO 27001 tarafı için ISO 27001 yedekleme sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
FortiGate yapılandırma yedeği ne sıklıkla alınmalı?
En az günlük ve her yapılandırma değişikliğinden sonra. Taslak yönetmelik sıklığı kuruluşun yedekleme matrisine bırakıyor, ama değişiklik sık yapılan bir cihazda haftalık yedek yeterli olmaz.
FortiGate yedeği otomatik nasıl alınır?
FortiManager kullanılıyorsa revizyon geçmişi orada tutulabilir. FortiManager yoksa yapılandırmayı API üzerinden zamanlanmış olarak çeken bir araç gerekir. AdeGate bunu yapar ve yedekleri SFTP veya e-posta ile ayrı bir ortama da gönderebilir.
FortiGate yedek dosyasında parolalar açık mı duruyor?
Hayır, şifreli olarak duruyor. Ama dosya yönetici parola özetlerini, VPN anahtarlarını ve sertifika anahtarlarını içerdiği için yine de hassastır ve erişimi sınırlı bir ortamda saklanmalı.
İki FortiGate yedeğini karşılaştırınca neden çok fazla fark çıkıyor?
FortiOS şifreli alanları her dışa aktarmada yeniden şifrelediği için bu satırlar her yedekte farklı görünür. Gerçek değişiklikleri görmek için bu alanların karşılaştırmadan ayıklanması gerekir.
Yedekten geri dönüş testi zorunlu mu?
Taslak yönetmeliğe göre SOME kurmakla yükümlü kuruluşlarda yılda en az bir kez, kritik altyapılarda yüksek riskli sistemler için altı ayda bir. Test sonucunun raporlanması da isteniyor.
AdeGate'i ücretsiz deneyin
Ücretsiz plan süresizdir. Kurulum tek komutla, kendi sunucunuzda yapılır ve verileriniz dışarı çıkmaz.