Kurumsal SOME nedir, kimler kurmak zorunda ve nasıl kurulur?
SOME, siber olaylara müdahale ekibinin kısaltması. Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağı, belirli kuruluşlara kendi bünyelerinde bir kurumsal SOME kurma yükümlülüğü getiriyor ve bu ekibin yapısını, görevlerini ve sürelerini ayrıntılı olarak tarif ediyor. Bu sayfada kimin SOME kurmak zorunda olduğunu, ekibin nasıl oluşturulacağını ve günlük işinin neye benzeyeceğini anlattık.
Son güncelleme 20.11.2026. Yazan Oktay Alver, ADEA Sistem.
- Kurumsal SOME, bir kuruluşun siber olayları tespit eden, müdahale eden ve Başkanlığa bildiren ekibidir.
- Kritik altyapılar, sektörel SOME'nin önemli bulduğu kuruluşlar, Başkanlığın ayrıca belirledikleri ve bütün kamu kurumları kurumsal SOME kurmak zorunda.
- Özel sektörde yükümlülük bildirimle doğuyor. Kurumsal SOME bildirimden itibaren bir ay içinde kurulup Başkanlığa ve sektörel SOME'ye bildiriliyor.
- Ekip biri yönetici olmak üzere en az üç kişiden oluşuyor. Aynı kişi birden fazla kurumsal SOME'de görev alabildiği için dışarıdan uzman desteği mümkün.
- Kurumsal SOME uyarıları yedi gün yirmi dört saat takip ediyor ve olayları tespitten itibaren en geç 12 saat içinde bildiriyor.
Kurumsal SOME ile sektörel SOME arasındaki fark
Taslak yönetmelikte iki tür SOME var. Sektörel SOME, Siber Güvenlik Kurulunun belirlediği kritik altyapı sektörlerinde düzenleyici ve denetleyici kamu kurumlarının bünyesinde kuruluyor. Bankacılık için bankacılık düzenleyicisi, enerji için enerji düzenleyicisi gibi düşünülebilir. Sektörel SOME kendi sektöründeki kuruluşları izliyor, kritik altyapıları tespit ediyor, sektörel tatbikat ve eğitim düzenliyor ve Başkanlıkla koordinasyonu sağlıyor.
Kurumsal SOME ise kuruluşun kendi ekibi. Kendi sistemlerini koruyor, kendi olaylarına müdahale ediyor ve bağlı olduğu sektörel SOME ile Başkanlığa bildirim yapıyor. Bu sayfanın konusu kurumsal SOME.
Kimler kurumsal SOME kurmak zorunda?
- Kritik altyapıya sahip kuruluşlar. Başkanlığın kriterlerine göre sektörel SOME tarafından tespit edilip Başkanlıkça onaylanan kuruluşlar.
- Sektöründe önemli görülen kuruluşlar. Kritik altyapı sayılmasa da sektöründeki önemi nedeniyle sektörel SOME'nin kurumsal SOME yükümlülüğü getirilmesini önerdiği ve Başkanlığın onayladığı kuruluşlar.
- Başkanlığın ayrıca belirledikleri. Başkanlık kritik altyapı sektörleri dışındaki kuruluşlara da bu yükümlülüğü getirebiliyor.
- Bütün kamu kurum ve kuruluşları. Kamu kurumları bildirim beklemeden bu kademeye tabi.
Özel sektörde yükümlülük kendiliğinden doğmuyor. Sektörel SOME kuruluşları değerlendiriyor, Başkanlık onaylıyor ve kuruluşa bildirim yapılıyor. Sektörel SOME'ler bu değerlendirmeyi her yıl mayıs sonuna kadar yeniliyor. Yeni faaliyete başlayan kuruluşlar için değerlendirme faaliyete başlamasından itibaren bir ay içinde yapılıyor.
Kritik altyapı nasıl belirleniyor?
Taslağın 6. maddesi kritik altyapıya sahip kuruluşların belirlenmesinde esas alınacak kriterleri sayıyor.
- Hizmet kesildiğinde ulusal güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, kamu sağlığı ve toplum üzerindeki etki.
- Hizmetin benzer kalitede ve sürede başka bir kaynaktan sağlanıp sağlanamayacağı.
- Hizmetin diğer hizmetlere bağımlılığı, tedarik zincirindeki konumu ve diğer kritik sektörler üzerindeki etkisi.
- Hizmet kesildiğinde etkilenecek kişi sayısı ve niteliği.
- Olası bir olayın can kaybı, büyük ekonomik zarar veya çevresel felakete yol açma potansiyeli.
- Etkilerin ulusal sınırları aşma riski.
Bunlara ek olarak faaliyet hacmi, pazar payı, hizmet kapasitesi ve yıllık brüt satış hasılatı da dikkate alınabiliyor. Taslakta sayısal bir eşik yok. Bu yüzden belirli bir büyüklüğün üstündeki her şirketin otomatik olarak kapsama gireceğini söylemek mümkün değil.
Kurumsal SOME ekibi nasıl oluşturulur?
Taslağın 23. maddesine göre kurumsal SOME, kuruluşun büyüklüğü, kritiklik derecesi, bilişim sistemlerinin yaygınlığı ve risk profili göz önünde bulundurularak kuruluyor.
- Ekip en az üç kişiden oluşuyor ve bunlardan en az biri yönetici seviyesinde.
- Üyeler bilgi güvenliği veya siber güvenlik alanında uzmanlaşmış olmalı.
- Ekip görevlerini eksiksiz yerine getirebilecek idari ve operasyonel yetkiye sahip olmalı.
- Aynı kişi birden fazla kurumsal SOME'de görev alabiliyor.
- Ekip, bildirimden itibaren bir ay içinde kurulup Başkanlığa ve sektörel SOME'ye bildiriliyor.
Kritik altyapıya sahip kuruluşlarda şart ağırlaşıyor. Taslağın 54. maddesi kurumsal SOME ve sistem yönetimi personelinin görevine uygun mesleki tecrübeye ve ulusal veya uluslararası geçerliliği olan uzmanlık belgesine sahip olmasını zorunlu tutuyor. Ayrıca kritik görevler için yedek personel, vardiya düzeni ve çağrı listesi isteniyor.
Dışarıdan SOME desteği alınabilir mi?
Taslağın "aynı kişi birden fazla kurumsal SOME'de görev alabilir" hükmü, özellikle orta ölçekli kuruluşlar için önemli. Üç kişilik tam zamanlı bir güvenlik ekibi kurmak her kuruluşun bütçesine uygun değil. Bu hüküm, bir uzmanın veya danışmanlık firmasının birkaç kuruluşun SOME'sinde görev almasına izin veriyor.
Bununla birlikte sorumluluk kuruluşta kalıyor. Taslağın 43. maddesi bakım ve hizmetin üçüncü taraflardan alınmasının yönetmelikteki yükümlülükleri ortadan kaldırmadığını açıkça söylüyor. Dışarıdan destek alınacaksa sözleşmede yedi gün yirmi dört saat ulaşılabilirlik, müdahale süreleri, gizlilik ve bildirim sorumluluklarının net olarak yazılması gerekiyor. Tedarikçi tarafını tedarikçi erişim yönetimi sayfasında anlattık.
Kurumsal SOME'nin görevleri
Taslağın 24. maddesi kurumsal SOME'nin görevlerini sayıyor.
- Siber dayanıklılık için gereken teknik ve idari kaynakları ve bütçeyi üst yönetime önermek.
- Başkanlığın ve sektörel SOME'nin alarm, uyarı, duyuru ve zafiyet bildirimlerini yedi gün yirmi dört saat takip etmek ve kuruluş içinde gereken aksiyonu koordine etmek.
- Saldırılara karşı koruma, engelleme ve sıkılaştırma tedbirlerini almak. Olayların tespiti, analizi ve kök neden tespiti için müdahale mekanizmalarını işletmek.
- Olayları ve tehditleri belirlenen usul ve sürelerle bildirmek ve raporlamak.
- Olaya önce kendi imkânlarıyla müdahale etmek, yetersiz kalırsa sektörel SOME'den veya Başkanlıktan destek istemek.
- Suç teşkil eden bir durumla karşılaşıldığında dijital delillerin bütünlüğünü koruyarak adli makamlara ve Başkanlığa bildirmek.
- Yedi gün yirmi dört saat ulaşılabilir iletişim bilgilerini güncel tutmak.
- Başkanlık veya sektörel SOME koordinasyonundaki tatbikatlara ve bilgi paylaşım platformlarına katılmak.
SOME personeli görevi sırasında edindiği bilgiler için sır saklama yükümlülüğüne tabi ve bu yükümlülük görev bittikten sonra da süresiz devam ediyor. Başkanlıkla iletişim ise SOME İletişim Platformu (SİP) üzerinden yürütülüyor. SİP üzerinden gelen bildirimler resmi elektronik bildirim niteliğinde.
Olay bildirim süreleri
- Olayın tespitinden itibaren en geç 12 saat içinde, eldeki bilgi ve teknik verilerle ilk bildirim. Birinci ve ikinci seviye olaylar sektörel SOME'ye, üçüncü seviye ve üstü sektörel SOME'ye ve Başkanlığa.
- 72 saat içinde güncel durum, ilk değerlendirme, tehdit göstergeleri ve alınan önlemler.
- İlk bildirimden itibaren bir ay içinde ayrıntılı olay raporu.
Süre olayın tespitinden başladığı için, SOME'nin işinin büyük kısmı olayı erken fark etmekten ibaret. Süreç tarafını olay yönetimi sayfasında ele aldık.
Üç kişilik bir ekip yedi gün yirmi dört saati nasıl karşılar?
Yönetmeliğin istediği yedi gün yirmi dört saat takip, üç kişilik bir ekip için ancak iyi bir alarm düzeniyle mümkün. Pratikte işe yarayan yaklaşım şöyle.
- Gürültüyü azaltın. Her olay için alarm üreten bir sistem, gece nöbetindeki kişinin gerçek alarmı kaçırmasına yol açar. Alarm sadece aksiyon gerektiren durumlar için gelmeli.
- Nöbet listesi tutun. Kimin hangi saatte çağrıya yanıt vereceği yazılı olmalı. Taslak kritik altyapılarda bunu açıkça istiyor.
- Hızlı müdahale aracı hazır olsun. Şüpheli bir VPN oturumunu kesmek veya bir hesabı devre dışı bırakmak için firewall arayüzünde dakikalarca menü aramak gerekmemeli.
- Her şey kayda girsin. 12 saat içindeki ilk bildirimde ve bir ay içindeki raporda zaman çizelgesi isteniyor. Logların ve alarmların zaman damgalı tutulması bu raporu mümkün kılar.
AdeGate kurumsal SOME'nin işini nasıl kolaylaştırır?
AdeGate bir SOME hizmeti değil, SOME'nin FortiGate ve sunucu erişimi tarafındaki günlük işini hafifleten bir araç.
- Anlamlı alarm. VPN brute force denemesi, imkânsız seyahat, mesai dışı VPN girişi, kritik firewall kuralı değişikliği gibi aksiyon gerektiren durumlarda e-posta ile uyarır.
- Anında müdahale. Şüpheli bir VPN kullanıcısının yetkisini tek tıkla geri çeker ve açık oturumunu keser.
- Onaylı erişim. RDP, SSH ve VPN girişlerinin yönetici onayına bağlanması, saldırganın çalınmış bir parolayla sessizce girmesini zorlaştırır.
- Zaman çizelgesi için kayıt. Giriş, onay, yapılandırma değişikliği ve alarm kayıtları zaman damgalı tutulur ve olay raporu için dışa aktarılabilir.
AdeGate kurumun kendi sunucusunda çalışır ve bu kayıtlar dışarı çıkmaz. Yönetmeliğin geneli için Siber Dayanıklılık Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Kurumsal SOME kurmak zorunda mıyım?
Özel sektörde yükümlülük, Başkanlık veya sektörel SOME tarafından kuruluşa bildirim yapılmasıyla doğuyor. Bildirim almadıysanız şu an yükümlü değilsiniz. Kamu kurumları ise bildirim beklemeden yükümlü.
Kurumsal SOME kaç kişiden oluşmalı?
Taslağa göre biri yönetici seviyesinde olmak üzere en az üç kişiden. Kuruluşun büyüklüğüne ve risk profiline göre daha fazlası gerekebilir.
SOME personeli dışarıdan bir firmadan alınabilir mi?
Taslak aynı kişinin birden fazla kurumsal SOME'de görev alabileceğini söylüyor, bu da dışarıdan uzman desteğine izin veriyor. Ancak yönetmelikteki sorumluluk kuruluşta kalıyor.
Kurumsal SOME ne zamana kadar kurulmalı?
Başkanlığın bildiriminden itibaren bir ay içinde kurulup Başkanlığa ve sektörel SOME'ye bildirilmeli. SOME seviyesindeki teknik tedbirler ise yönetmeliğin yayımından altı ay sonra yürürlüğe giriyor.
SOME personelinin sertifikası olması zorunlu mu?
Genel SOME yükümlülüğünde personelin bilgi güvenliği veya siber güvenlik alanında uzmanlaşmış olması isteniyor. Kritik altyapılarda ise ulusal veya uluslararası geçerliliği olan uzmanlık belgesi açıkça zorunlu tutuluyor.
Sektörel SOME nedir?
Kritik altyapı sektörlerinde düzenleyici kamu kurumları bünyesinde kurulan ve o sektördeki kuruluşları izleyen, kritik altyapıları tespit eden ve Başkanlıkla koordinasyonu sağlayan ekiptir.
AdeGate'i ücretsiz deneyin
Ücretsiz plan süresizdir. Kurulum tek komutla, kendi sunucunuzda yapılır ve verileriniz dışarı çıkmaz.