Tedarikçi uzaktan erişimi: süreli, onaylı ve iş bitince kapanan erişim
Yazılım firması, firewall bakımı yapan iş ortağı, ERP danışmanı. Hemen her kurumun ağına dışarıdan bağlanan birkaç tedarikçisi var ve bu hesapların çoğu iş bittikten sonra da açık kalıyor. Bu sayfada tedarikçi erişiminin nasıl kontrol altına alınacağını, Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının bu konuda ne istediğini ve denetimde hangi kanıtların sorulduğunu anlattık.
Son güncelleme 20.11.2026. Yazan Oktay Alver, ADEA Sistem.
- Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağının 43. maddesi, tedarikçi erişiminin işin süresiyle sınırlı ve MFA'lı olmasını, iş bitince de derhal iptal edilmesini istiyor.
- Doğru model kişiye özel hesabın varsayılan olarak kapalı tutulması ve her bağlantının belirli bir süre için yönetici onayıyla açılmasıdır.
- Tedarikçi sözleşmesinde güvenlik şartları, gizlilik, olay ve zafiyet bildirimi, alt yüklenici kuralları ve sözleşme sonunda verilerin iadesi yer almalı.
- AdeGate, FortiGate VPN ve RDP/SSH girişlerinde süreli yönetici onayı, Authenticator ile MFA ve tek tıkla iptal sağlar, her girişi kayda alır.
Tedarikçi erişimi neden en zayıf halka?
Kurum içindeki kullanıcıların hesapları işe giriş ve çıkış süreçleriyle yönetilir. Tedarikçi hesapları ise genellikle bu süreçlerin dışında kalır. Bir proje için açılan VPN hesabı proje bitince unutulur, aynı hesabı destek firmasının birkaç çalışanı ortak kullanır, parola yıllarca değişmez. Firewall'da tedarikçinin IP adresine açılmış geniş bir kural da çoğu zaman kimsenin aklına gelmez.
Saldırganlar için bu hesaplar değerlidir. Tedarikçinin kendi ağı ele geçirildiğinde, onun sizin ağınıza açılan kapısı da ele geçirilmiş olur. Hesap gerçek bir iş ortağına ait olduğu için bu girişler loglarda olağan görünür ve geç fark edilir.
Yönetmelik tedarikçi erişimi için ne istiyor?
Siber Güvenlik Başkanlığının 18 Kasım 2026'da görüşe açtığı Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağı, kurumsal SOME kurmakla yükümlü kuruluşlar için "Üçüncü taraf ve tedarikçi güvenliği" başlıklı ayrı bir madde içeriyor. Madde 43'e göre şunlar zorunlu.
- Tedarikçilerin yerinden veya uzaktan erişimi yalnızca işin gerektirdiği süreyle ve kapsamla sınırlı yetkiyle veriliyor.
- Bu erişimlerde çok faktörlü kimlik doğrulama ve güvenli bağlantı yöntemleri kullanılıyor.
- İş tamamlandığında, askıya alındığında veya sözleşme feshedildiğinde tedarikçinin bütün erişim hakları derhal iptal ediliyor.
- Sözleşme sona erdiğinde tedarikçide kalan kurumsal veriler geri alınıyor ya da güvenli şekilde imha edildiği belgeleniyor.
- Tedarikçinin kullandığı hesaplar, sertifikalar, anahtarlar ve yapılandırmalar varlık envanterine kaydediliyor.
- Bakım ve onarımın dışarıdan alınması, kuruluşun yönetmelikteki sorumluluklarını ortadan kaldırmıyor.
Yetki ve rol yönetimini düzenleyen madde 37 de dış kaynak personelini açıkça kapsamına alıyor. Yani tedarikçi hesapları da kalıcı ayrıcalıklı yetki yasağına, yıllık yetki gözden geçirmesine ve en az yetki ilkesine tabi. Kritik altyapıya sahip kuruluşlar için madde 69 ayrıca tedarikçilerin siber güvenlik uyumunun yılda en az bir kez denetlenmesini ve özel yazılımlarda kaynak kod emaneti mekanizmasını istiyor. Yönetmeliğin genel çerçevesi için Siber Dayanıklılık Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.
Tedarikçi sözleşmesine hangi siber güvenlik maddeleri eklenmeli?
Teknik kontrol tek başına yetmez. Tedarikçinin neye uyacağı sözleşmede yazılı olmalı. Taslağın madde 43 birinci fıkrası sözleşme ve şartnamelerde bulunması gereken asgari başlıkları sayıyor. Bunlara pratikte işe yarayan birkaç maddeyi ekleyerek bir kontrol listesi hazırladık.
- Asgari siber güvenlik şartları. Tedarikçinin kendi tarafında MFA, güncel işletim sistemi ve zararlı yazılım koruması kullanması.
- Gizlilik ve ifşa etmeme. Erişim sırasında görülen verilerin hangi amaçla kullanılabileceği ve ne kadar süre saklanabileceği.
- Hizmet seviyesi. Destek talebine yanıt ve çözüm süreleri.
- Siber olay ve zafiyet bildirimi. Tedarikçinin kendi tarafında yaşadığı bir ihlali veya ürününde bulduğu bir açığı kaç saat içinde bildireceği.
- Alt yüklenici yükümlülükleri. İşi başka bir firmaya devretmesi halinde aynı kuralların ona da uygulanması.
- Erişim yöntemi. Erişimin sadece kurumun belirlediği yoldan, kişiye özel hesapla ve onaylı olarak yapılacağı. Ortak hesap kullanılmayacağı.
- Sözleşme sonu. Erişimin kapatılması, verilerin iadesi veya imhası ve bunun belgelenmesi.
- Denetim hakkı. Kurumun veya denetçinin tedarikçiden uyum kanıtı isteyebilmesi.
Kalıcı VPN hesabı yerine süreli erişim
Yönetmeliğin istediği modelin özü şu. Tedarikçinin hesabı var olabilir, ama erişim varsayılan olarak kapalıdır. Tedarikçi bağlanmak istediğinde talep oluşur, kurumdaki yetkili kişi talebi görür ve belirli bir süre için onaylar. Süre dolduğunda erişim kendiliğinden kapanır. Bu yaklaşım Just-In-Time erişim olarak bilinir ve ayrıntılarını JIT erişim sayfamızda anlattık.
Bu modelin üç faydası var. Unutulan açık hesap kalmaz, çünkü hesap onaysız işe yaramaz. Her girişin bir onaylayanı olduğu için hesap verebilirlik sağlanır. Denetimde de "tedarikçi şu tarihte, şu kişinin onayıyla, şu kadar süre bağlandı" diyebilecek bir kayıt oluşur.
AdeGate ile tedarikçi erişimi nasıl çalışır?
AdeGate, FortiGate VPN ve sunucu girişlerinin önüne bir onay kapısı koyar. Tedarikçi erişimi için tipik akış şöyle.
- Kişiye özel hesap ve MFA. Destek firmasının her çalışanı için ayrı bir VPN kullanıcısı açılır. AdeGate çalışana 30 dakika geçerli, tek kullanımlık bir kayıt linki gönderir. Çalışan QR kodu kendi telefonundaki Google veya Microsoft Authenticator ile okutur. Doğrulama kodu ve parola yöneticinin elinden geçmez.
- Bağlantıda yönetici onayı. Tedarikçi VPN'e bağlanmak istediğinde, tanımlı yöneticiye kim, nereden ve ne zaman bilgisini içeren bir onay isteği gider. Yönetici onaylamadan bağlantı açılmaz.
- Süreli onay. Yönetici onayı işin süresine göre verir. Birkaç saatlik bir bakım için kısa, haftalık bir proje için daha uzun bir süre seçilebilir.
- Süre dolunca kapanış. Süre bitince tedarikçi yeniden onaysız bağlanamaz. İsteğe bağlı olarak açık VPN oturumu da süre bitiminde sonlandırılabilir.
- Anında iptal. İş erken biterse veya şüpheli bir durum olursa yönetici onayı tek tıkla geri çeker. Tedarikçinin açık oturumu da kesilir.
- Sunucuda ikinci kapı. VPN'den sonra Windows sunucuya RDP veya Linux sunucuya SSH ile girişte de ayrı bir onay istenebilir. Böylece tedarikçi ağa girse bile sadece onaylanan sunucuya ulaşır. Ayrıntılar RDP bağlantı onayı ve SSH erişim kontrolü sayfalarında.
Bütün bu adımlar kayıt altına alınır. Kim talep etti, kim onayladı, ne kadar süre verildi, hangi IP adresinden bağlanıldı, oturum ne kadar sürdü ve ne kadar veri aktarıldı soruları tek ekrandan yanıtlanabilir. AdeGate kurumun kendi sunucusunda çalıştığı için bu kayıtlar dışarı çıkmaz.
Denetimde hangi kanıtlar soruluyor?
ISO 27001, SPK, GİB özel entegratör veya Siber Dayanıklılık Yönetmeliği denetimi fark etmeksizin, tedarikçi erişimi için denetçilerin istediği kanıtlar büyük ölçüde aynı.
- Aktif tedarikçi hesaplarının listesi ve her hesabın hangi sözleşmeye bağlı olduğu.
- Her hesabın kişiye özel olduğunun ve MFA kullandığının gösterilmesi.
- Belirli bir dönemdeki tedarikçi girişlerinin tarih, süre ve onaylayan bilgisiyle listesi.
- Sözleşmesi biten bir tedarikçinin erişiminin ne zaman kapatıldığının kaydı.
- Tedarikçi hesaplarının da dahil olduğu periyodik erişim gözden geçirme kaydı. Bunun için erişim gözden geçirme sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Ortak tedarikçi hesabı. "destekfirma" adlı tek bir hesabı firmanın bütün çalışanları kullanır. Bir işlemi kimin yaptığı tespit edilemez.
- IP adresine açılmış kalıcı kural. Tedarikçinin ofis IP adresine firewall'da sınırsız bir kural açılır ve sözleşme bitse de kural kalır.
- Parolayı yöneticinin belirlemesi. Parolayı yönetici belirleyip e-postayla gönderir. Parola artık iki kişinin bildiği bir sırdır.
- Kapatma sürecinin olmaması. Sözleşme sona erdiğinde BT ekibine haber verilmez, hesap aylarca açık kalır.
Sık sorulanlar
Tedarikçiye kalıcı VPN hesabı vermek yönetmeliğe aykırı mı?
Hesabın var olması tek başına aykırı değil. Taslağın madde 43 hükmüne göre erişimin işin süresiyle sınırlı, MFA ile korunan ve iş bitince derhal iptal edilen bir yapıda olması gerekiyor. Sürekli açık ve onaysız bir hesap bu şartları karşılamaz.
Destek firmasına geçici VPN erişimi nasıl verilir?
Firmanın her çalışanı için kişiye özel bir VPN hesabı açılır ve MFA tanımlanır. Erişim varsayılan olarak kapalı tutulur. Çalışan bağlanmak istediğinde yönetici talebi belirli bir süre için onaylar, süre dolunca erişim kendiliğinden kapanır.
İş bitince tedarikçinin erişimi otomatik kapanabilir mi?
Evet. AdeGate'te verilen onay süre ile sınırlıdır. Süre dolduğunda tedarikçi yeniden onay almadan bağlanamaz. İstenirse süre bitiminde açık VPN oturumu da kesilir.
Tedarikçi hesapları da erişim gözden geçirmesine dahil mi?
Evet. Taslağın madde 37 dördüncü fıkrası üçüncü taraf tedarikçilerin ve dış kaynak personelinin erişimlerini de yetki ve rol yönetimi kapsamında sayıyor.
AdeGate tedarikçi erişimi için ek lisans gerektirir mi?
Tedarikçi çalışanları da normal VPN kullanıcıları gibi sayılır. Kaç kullanıcıya kadar hangi planın yettiğini plan karşılaştırma sayfasında görebilirsiniz.
AdeGate'i ücretsiz deneyin
Ücretsiz plan süresizdir. Kurulum tek komutla, kendi sunucunuzda yapılır ve verileriniz dışarı çıkmaz.