AdeGate

ISO 27001 A.5.18: erişim hakları ve erişim gözden geçirme

Erişim hakları maddesi, kimin neye erişebildiğinin kontrol altında tutulmasını ister: yetkiler doğru verilmeli, düzenli gözden geçirilmeli ve gerektiğinde zamanında kaldırılmalıdır.

Son güncelleme 20.11.2026. Yazan , ADEA Sistem.

Kısaca
  • ISO 27001 A.5.18 erişim haklarının politikaya göre verilmesini, düzenli gözden geçirilmesini ve görev değişikliğinde zamanında kaldırılmasını ister.
  • Standart sabit bir gözden geçirme sıklığı belirtmez. Kurum riskine göre belirler ve belgeler.
  • Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağı ise SOME yükümlüleri için rol ve yetkilerin en az yılda bir gözden geçirilmesini ve sonuçların kayda alınmasını istiyor.
  • Denetçi en çok son gözden geçirmenin tarihini, kimin onayladığını ve ayrılan personelin erişiminin ne kadar sürede kapandığını sorar.
  • AdeGate'in erişim gözden geçirme raporu aktif kullanıcıları, son girişleri ve kullanılmayan hesapları listeler ve gözden geçirmeyi kimin onayladığını kaydeder.

Madde ne istiyor?

A.5.18, bilgi ve sistemlere erişim haklarının kurumun erişim kontrolü politikasına göre verilmesini, düzenli aralıklarla gözden geçirilmesini, görev değişikliği veya işten ayrılma durumunda güncellenmesini ya da kaldırılmasını bekler. Ayrıcalıklı yetkiler için A.8.2 Ayrıcalıklı erişim hakları maddesi ayrıca daha sıkı bir kontrol ister.

Denetçi ne sorar?

  • Erişim hakları en son ne zaman gözden geçirildi ve bunu kim onayladı?
  • Uzun süredir kullanılmayan hesaplar var mı?
  • İşten ayrılan bir çalışanın erişimi ne kadar sürede kapatıldı?
  • Kritik sunuculara kimin eriştiği ve bunun kim tarafından onaylandığı gösterilebiliyor mu?

Pratikte nasıl karşılanır?

Gözden geçirmenin sıklığını ve kapsamını kurum belirler; örneğin kritik sistemler için daha sık. Önemli olan, gözden geçirmenin gerçekten yapıldığının ve kimin onayladığının kayıt altında olmasıdır.

AdeGate'in sağladığı

  • Erişim gözden geçirme raporu: aktif kullanıcılar, son giriş zamanları ve uzun süredir kullanılmayan hesaplar; gözden geçirmeyi kimin, ne zaman onayladığının kaydı (Pro ve Enterprise)
  • RDP, SSH ve FortiGate VPN girişlerinde yönetici onayı ve her onayın kaydı (tüm planlar)
  • FortiGate ve AdeGate yönetici giriş kayıtları (tüm planlar)
Erişim kontrolü politikasının yazılması ve hangi rolün neye erişeceğine karar verilmesi kurumunuzun sorumluluğundadır. AdeGate bu kararların uygulandığını ve gözden geçirildiğini kanıtlar.

Siber Dayanıklılık Yönetmeliği ne istiyor?

ISO 27001 sıklığı kuruma bırakırken, Siber Güvenlik Başkanlığının 18 Kasım 2026'da görüşe açtığı Siber Dayanıklılık Yönetmeliği taslağı daha somut kurallar koyuyor. Taslağın 37. maddesi kurumsal SOME kurmakla yükümlü kuruluşlar ve bütün kamu kurumları için şunları istiyor.

  • Erişim yetkileri bilmesi gereken ve en az yetki ilkelerine göre belirleniyor.
  • Rol ve yetkiler en az yılda bir kez gözden geçiriliyor, kullanılmayan yetkiler iptal ediliyor ve gözden geçirme sonuçları kayda alınıyor.
  • Görev yeri değişen veya ayrılan personelin rol, yetki ve erişim hakları gecikmeksizin güncelleniyor veya derhal iptal ediliyor. Bu işlemlerin logu tutuluyor.
  • Üçüncü taraf tedarikçilerin ve dış kaynak personelinin erişimleri de aynı kurallara tabi.
  • Yetkiler birim bazlı rol tanımları üzerinden veriliyor, bireysel istisnalar onaylı ve süreli tutuluyor.
  • Ayrıcalıklı hesaplara kalıcı yetki tanımlanmıyor, yetki işin süresiyle sınırlı ve onaya bağlı veriliyor.

Yani yönetmelik kapsamındaki bir kuruluş için yıllık gözden geçirme alt sınır. Ayrıcalıklı hesaplar ve tedarikçi hesapları için daha sık bir gözden geçirme genellikle daha savunulabilir.

Erişim gözden geçirmesi adım adım

  • Listeyi çıkarın. Her sistem için aktif hesapları, sahiplerini, rollerini ve son giriş tarihlerini toplayın. Tedarikçi ve servis hesaplarını da dahil edin.
  • Sahibine sorun. Listeyi BT ekibi değil, ilgili birimin yöneticisi gözden geçirmeli. Kimin hangi erişime gerçekten ihtiyacı olduğunu o bilir.
  • Kullanılmayanları ayırın. Uzun süredir giriş yapılmamış hesaplar ve sahibi belirsiz hesaplar öncelikli olarak kapatılmalı.
  • Kararı uygulayın. Kaldırılması onaylanan yetkiler gerçekten kaldırılmalı. Sadece listeyi onaylamak yetmez.
  • Kayda geçirin. Gözden geçirmenin tarihi, kapsamı, onaylayan kişi ve alınan aksiyonlar yazılı olmalı. Denetimde istenecek kanıt budur.

Süreli ve onaylı erişim için JIT erişim, dış destek firmalarının hesapları için tedarikçi erişim yönetimi, yönetmeliğin geneli için Siber Dayanıklılık Yönetmeliği rehberimize bakabilirsiniz.

Yönetmelik bölümü 18 Kasım 2026 tarihli taslak metne dayanır. Kesin metin yayımlandığında madde numaraları değişebilir.

Sık sorulanlar

Erişimler ne sıklıkla gözden geçirilmeli?

Standart sabit bir sıklık belirtmez; kurumunuz risk değerlendirmesine göre belirler ve belgeler.

Erişim gözden geçirme raporu hangi planda?

Pro ve Enterprise planlarında.

Siber Dayanıklılık Yönetmeliğine göre erişimler ne sıklıkla gözden geçirilmeli?

Taslağa göre SOME kurmakla yükümlü kuruluşlarda ve kamu kurumlarında rol ve yetkiler en az yılda bir kez gözden geçiriliyor ve sonuçlar kayda alınıyor.

Erişim gözden geçirmesine tedarikçi hesapları da dahil mi?

Evet. Taslağın 37. maddesi üçüncü taraf tedarikçilerin ve dış kaynak personelinin erişimlerini de aynı yetki ve rol yönetimi kurallarına tabi tutuyor.

Ücretsiz deneyin

Ücretsiz plan süresizdir ve 2 sunucuyu korur. Kurulum tek komutla, kendi sunucunuzda yapılır.